Latest Articles

Wednesday, 26 March 2014

An Eolaí Óg

An Eolaí Óg 2014


Ba maith liom ag caint faoin gcomórtas dochreidhte "The BT Young Scientist". Is maith is cuimhin liom an lá sin. Thaining mé arís go dtí scoil. Scoil Pobail Cionn tSáile is dó. Tá a lán grá agam maidir leis an scoil. Sna bhliana 2012 agus 2013 Chuir mé tionscadal san Eolaí óg agus tríd is tríd bhuaigh mé duaiseanna beaga, ní raibh mé sasta le sin. Ba maith liom chun an tionscadal sár a dheanamh. Rinné mé tionscadail sa catagóir sóisialta eolaíochta. I mbliana deanaim tionscadal bitheolaíocht le mo dluth chara Emily Ní Ceartaigh "Lemna Minor is it an effective method of removing inorganic persistent pollutants" is ainm dó. Go simplí usaideamar an planda uisci "Lemna Minor" chun rudaí  dainsearacha a thogail as an t-uisce. Amhlaidh i rith Meán Fómhair scríobheamar ár tairiscint agus seoleamar é. Bhíomar ar bharr na gaoithe nuair a fuaireamr an nuacht iontach, Ghlac muid. Chomh maith leis sin inár scoil Ghlac BT 25 Tionscadail eile. Bhí na biotáille airde!

Samhain-Eanáir

Bhíomar ag obair go dian ar ár tionscandal, i ndairíre. Nuair a chríochnaigh mé mo obair bhaile ní raibh an t-am agam chun feachaint ar an telefís, nó ag scimeáil ar an ídirlion. Bhí ídithe orm. Rinné mé turgnaimh timpeall an cloig agus bhí mé ag cuir isteach na torthaí i mo ríomhaire. Theip orainn go minic ag an tús. D'athraíomar ár  turgnaimh agus sa deiridh thaining lá na cinniúna gnothaíomar! Bhí an tionscadal ag obair agus ag an am sin bhíomar ag scríobh an leabhar tuairisce agus an póstaer a chruthú. Duairt mé an t-am ar fad "Beidh sé fiúntach sa dheireadh". Bhí nollaig strusmhar againn ag cleachtadh agus ag clóscríobh.


An Taispeántas

D'éirigh liom ar a sé a chlog ar an 6ú in Eanair agus bhí me ag tnúth go mor liom leis an Eolaí óg bhí mé ag crith! Thug mé an mbús go dtí an RDS le caoga daltaí eile ó chíonn tSáile ach Thit mé ina chodladh ar an bús bhí naíre orm! Ach Sroicheamar ar a deich a chlog agus go tobann bhí an breithiúna ag caint liom faoi mo Thionscadal. Bhí sé aisteach de gnáth nílim an-mhuiníneach ach bhraith mé é ar an lá sin agus bhí a fhios agam an tionscadal ó bhún go barr. Bhí mé gan locht. Bhí an craic againn tar eís na maidineacha bhíomar ag rith timpeall na háit cairde nua a dheanamh agus sna tráthnónta chuamar oighear scátáil! Thaining an lá tabhachtacht go tapa.  Na Dámhachtainí. Ce go raibh mé muiníneach nuair a bhí mé ag caint le na breithiúna ní cheap mé gur bhuaigh mé aon rud. Ba maith liom ag feachaint ar na daltaí eile ó mo scoil a bhua. Ní raibh sé an cás. Thaining mo catagóir go luath agus go tobann chula mé "Eoin Hurley agus Emily McCarthy" Thit mo fhód ar an talamh bhí gach duine ag screadadh in ard chinn is a gutha bhí mé ag seasamh ar an staítse duais i mo lamha, Gnóthaigh mé!






Do Chara, Eoin.

Saturday, 22 March 2014

Ailse


Le deanaí tugaim faoi dheara ar na "Selfies" ag cur béime ar Feasacht Ailse.  Beidh me a bheith macanta. Ní raibh mé abalta an pointé a fheiceáil ag an tús den an feiniméan sin. Cheap mé go raibh daoine a bheith seafoideach. Indairíre Chonaic mé post "Cuirim selfie ar  facebook mar tá sé cabhrach maidir le taighde ailse". 


Cheapaim go raibh daoine ag craoladh an teachtaireacht mícheart. Agus cupla huaire dar gcionn bhí na suíomhanna soisialta dubh le "Selfies".  Inár sochai tá béim ollmhór ar chuma séachas ar fhaisnéis nó pearsantacht. Taibhsítear dom b'fheidir bhiomar ar iarraidh an teachtaireacht is fearr. Tá ailse an-tapa agus dainséarach agus cad iad na comharthaí agus na siomptóim leis? Is ábhar conspoideach é seo agus tá géarghá le Feasacht Ailse in Eirinn gan dabht ach an bhfuil "Selfies" an bealach is fearr?


I mo thuarim Bhí ionadh orm inné nuair a leigh mé sna páipéirí gur fuair an Irish Cancer Society €400,000 ó na selfies ó Sóisialta na meáin. Nach bhfuil rud dochreidte é? Feicim na sochair gan dabht. Tuigim go bhfuil sé níos fearr má chuireann daoine faisnéis ar Ailse le bhur "Selfies". 
Mar Shampla:
Is rud pearsanta é ailse ach tá ar dhaoine a bheith ag caint faoi é. Tá níos mó daoine tionchar ó ailse gach bliana agus tá ar orainn ag troid é le chéile. "Ní neart go cur le cheile".

Do Chara Eoin.


Monday, 17 March 2014

Seanfhocail

Is glas iad na cnoc I bhfad uainn
Hills are greener elsewhere

Ní neart go cur le chéile
Strength in numbers

Ní bhíonn in aon rud ach seal
Nothing lasts forever

Is binn béal ina thóst
Silence is golden

Níl aon thinteain le do thinteain féin
There's no place like home

Aithníonn ciaróg ciaróg eile
One cockroach knows another cockroach

Saturday, 15 March 2014

Colscaradh

               Colscaradh


              Le Pádraig Mac Suibhne

Príomh smaointe:

An Cead Véarsa
  • Ba maith leis bean.
  • Ba maith leis conaí sa bhaile lena Mhuintír.
  • Ba maith leis a bheith cois tíne.
  • Ba maith leis athas agus spraoí
  • ba maith leis a bheith ag togáil paistí.
An Dara Véarsa
  • Ba maith leí
  • Ba maith leí fear (Ba maith leo partnéirí).
  • Ba maith leí go mbeadh gach rud cothrom.
  • Ba maith leí briste a chaitheamh, stadús aitheantús.
  • Ba maith leí teach/grá.
  • Ba maith leí leath den airgead
  • Ba maith leí saoire thar sáile.
  • Ba maith leí omós ó gach duine.
An Véarsa Deireanach 
  • Thainig siad ar réiteach.
  • Scár siad.
  • Bhí an bheirt ar aon intinn le chéile.

Friotal
  • Línte : Sa dán seo tá na línte gearra, cheapaim go bhfuil siad gearr mar b'fheidir go raibh Pósadh gearr acu agus mar sin léirionn na línte sin.
  • Focail Imeartais : An véarsa deireanach usaideann an file "Scaradar" séaches scar siad cé go raibh scar siad níos simplí, ach tá sé speisúil mar b'fheidir go raibh an beirt ar an intinn le chéile agus roghnaigh siad colscaradh
  • Teidéal : Tá an teideal an-gearr agus neamhbhalbh agus go simplí díreach.
Codarsnacht 

Tá an codarsnacht soiléir sa dán seo. An Bhean agus an fear. Feicimid an fear i véarsa a trí. Tá sé ina duine tradisúnta ba maith leis nead agus a muintír timpeall air. An Bhean is duine nua-aimseartha í ba maith leí an briste a chaitheamh tríd is tríd ba maith leí cothrom sa chaidreamh.

Friday, 14 March 2014

An áit den spórt in Eirinn

"Intinn Shláintiúil i gcorp sláintiúil" agus is fíric dhosheacanta í go bhfuil daoine ag timid chin feola. Nach bhfuil sé fíor? Cé go bhfuil níos mó daoine ag aclaíocht, táimid leisciúil le bia. Tá mearbhia níos easca a iompar nó a ordú mar tá sé níos aisiúla. Go fóill tá daoine amhain as tach triúr otrach. Is léir go bhfuil raidhse buntaistí ag spórt, ash ní thugaímid faoi dheara iad. Is ábhar conspoideach é seo agus pléfidh mé na fadhbanna san aiste seo freisin molfaidh mé cupla réiteach fhollasach air.

Ar an gcead duo síos tá caidreamh fada againn le spórt in Eirinn, agus mar sin bhíomar an-slaintiúil. D'itheamar fluirse glasraí agus de ghnath aclaímid san aer úr. I gcódarsnacht leis an dune inniu ag suí s abhaile os comhair na telefíse béile Síneadh a ordú ar an bhfón. Bíonn impleachtaí suntasacha fluirse leis an stíl mhaireachtála sin. Déanann spórt leas ollmhór an duine. Má ghlacann tú páirt sá spórt. Foghlaimíonn tú beasanna fein mhéas agus co-oibriú is liosta gan críoch iad na nithe maithe sin. Maidir leis na buntaistí slainte, maolaíonn spórt ar bhrú agus neartíonn sé na bail bheatha. Ba chart go mbeadh sé chun cinn inár tsochaí.

Anuas ar sin, soláthraíonn sé remise sochair don gheilleagar. Tá an-tóir ar na ticeadaí nuair a bhíonn na Craobhacha ar síul. Cruthaíonn sé atmaisfear dearfach ar fur na tíre timpeall na cluichí. Feicimid na bratacha geal tríd na sraáidbhailte beaga. Laghdíonn sé strús faoi na rudaí laethula, scoil, obair nó do mhorgáiste. Bainimid taitneamh as an Cumann Luthchleas Gael thar aon spórt eile gan amhras. B'fheidir mar tá sé inár bhfola, inár stáir, ni raibh cíos, cas, nó cáthú ar aon duine nuair a bhíonn siad ag imirt nó ag caint faoi spórt.

Ar an triú dul sios, laghdaíonn sé strús, i measc deagoirí thar aon duine eile. Tá otracht ag eírí níos prainní agus is cuis imní é. Tá geargha le sport i saol daoine óga ach faraor tá an luach seo caillte i bhfuader an tsaoil. Tá ar gach dalta a lán staidear a dheanamh agus pointí airde a fháil. Tá sé an-tairbheach má bíonn deagoirí níos gníomhaí le spórt agus bia i tsaoil.

Ag feachaint ar na firicí níl aon reiteach soiléir ann. Bá chóir tuilleadh infheistíochta a dhéanamh i spóirt sna scoileanna. I gcoitinne bí curamach le do bhia. Bhuel de réir an seanfhocail "Is fearr déanach ná choíche".

Thursday, 13 March 2014

Cead Phóst

Mo Thuairim faoin gCúrsa Gaeilge i Scoil


Priomhsmaointí


Ar an gcead dul síos ba maith liom ag caint faoi Gaeilge. Níl amhras ar bith orm, is aoiblinn liom Gaeilge táim a bheith mácanta nuair a dheirim tá suim olmhór agam i nGaeilge. Is í ar oidhreacht! Ár bhfeinúlacht! Ár gcultúr. Faraor Tá se soileir go raibh se neamhmóréilimh i measc na déagorí sna scoileanna agus tá siad ceart! Taibhsítear dom go bhfuil an cúrsa míusaideach agus leadranach! Pléfidh mé mo thuairim sa phost thíos.

Filíocht agus Prós

Ach Deirfidh mé gur cheapaim go bhfuil na filíocht ceart go leor. Mar shampla cúpla seachtain dar gcionn rinné mé and dán Colscaradh le Pádraic Mac Suibhne agus Bhain me taitneamh as an dán, is maith liom ag dul tríd an dan agus ag piocadh na friotal óna dán, agus bhí mé abalta ag leamh tríd an dán i mo aonar agus bhí mé ina duine muiníneach nuair a bhí me ag scríobh faoi é ní raibh aon cíos, cas no cathú agam. Is docha go bhfuil níos mo ábhar nua-aimseartha ar an gcúrsa, bheadh sé iontach! Agus Prós? Bhuel rinné mé an gearrsceal dís cupla míonna ó shin freisin agus bhí sé thar a bheith deacair a thuiscint. Ba cheart go bhfuil prós níos ábartha gan dabht. Muna athraíonn na prós beidh sé tubaisteach



Na Sraith Pictiurí

Thar aon rud eile is iad na sraith pictiurí an rud is frustrachas agus nach bhfuil sé fíor? In ainm de! Cén fath gur maith liom leathnach tar eís leathnaigh a fhoghlaim? Tá siad seafoideach! Oh rachaidh me go dtí mo scrude cainte agus deirfidh mé mo notaí agus sin sin tá sé go brea? Ní he seo an cas. Ni fhoghlaim mé aon rud practiciúil tar eis na sraitheanna, chomh maith leis sin chaith mé ama iomarca ag fhoghlaim iad agus ní thogfaidh me aon buntáiste ag deireadh an lae. Ach cuirfidh mé cúpla rudaí cabhracha ar an suíomh sin agus de reir an seanfhocail "Ní neart go cur le chéile' Do Chara, Eoin.